حاشیه رویدادهای خبری

نقدی بر تصمیم گیری مدیران اقتصادی از نگاه یک خبرنگار
 
چرا ماجرای سقوط هواپیمای مسافربری توپولف فراموش شد ؟
ساعت ٤:۳٧ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٢٩ تیر ۱۳۸٩ : توسط : کامران نرجه

قصه سقوط هواپیماهای مسافربری درایران ظرف 28 سال اخیر بقدری متداول و تکراری شده که شاید پرداختن دوباره به آن چندان ارزش رسانه‌ای نداشته باشد، چرا که هنوز پرونده سقوط قبلی تکمیل نشده، هواپیمایی دیگر سقوط می‌کند و سوژه‌ای جدید فراهم می‌شود تا رسانه‌های گروهی و اذهان عمومی را به خود مشغول دارد و پس از مدتی بدون هیچ نتیجه و عبرتی به دست فراموشی سپرده شود.

 

با این حال ماجرای سانحه هواپیمای توپولف مسافربری شرکت کاسپین در حوالی شهر قزوین که امروز دقیقاً یکسال از وقوع آن می‌گذرد، با همه 32 سانحه قبلی تفاوت عمده‌ای دارد که این تفاوت باعث جذابیت پیگیری مجدد آن می‌شود.

 

در اغلب سوانح گذشته علت سقوط هواپیما ( که معمولا اشتباه خلبان کشته شده در سانحه معرفی می‌شود! )‌اندکی پس از یافتن جعبه سیاه هواپیما و بررسی محتوای آن، از سوی دستگاه‌های مسئول اعلام شده است. اما ماجرای سقوط هواپیمای مذکور که موجب کشته شدن 168 سرنشین بیگناه آن شد، نخستین مورد سانحه هوایی در ایران و بلکه جهان است که همچنان علت وقوع آن در پرده ابهام قرار دارد و با وجود آنکه از پیدا شدن جعبه سیاه هواپیما بیش از 10 ماه می‌گذرد هنوز هیچ پاسخ قانع کننده‌ای برای علت این واقعه دلخراش اعلام نشده است.

 

وزیر راه و ترابری به عنوان بالاترین مسئول اجرایی شبکه حمل ونقل کشور که تاکنون بابت هیچ کدام از سوانح هوایی، ریلی، زمینی و دریایی در دوره مدیریت خود به مردم پاسخ قانع کننده‌ای نداده و یا عذرخواهی نکرده است، اگرچه بلافاصله پس از سقوط هواپیمای کاسپین کارگروه ویژه‌ای را مامور رسیدگی به علت سانحه کرد ولی پس از آنکه جعبه سیاه هواپیما پیدا شد و برای بازخوانی نوار مکالمات کابین خلبان وپارامترهای فنی موتور به همراه یک تیم کارشناسی از ایران به کشور سازنده هواپیمای مذکور ( روسیه ) اعزام شد، در اظهاراتی عجیب اعلام کرد: چیز قابل بررسی از توپولف ارمنستان - تهران به دست نیامده که قابل توجه باشد. در این سانحه جعبه سیاه هواپیما پودر شد و فقط قطعات کوچکی از این هواپیما باقی ماند که نمی‌توان بررسی دقیقی روی آن انجام داد. خلبان توپولف فقط 16 دقیقه با برج مراقبت ارتباط داشته و پس از آن با سرعت بسیار زیاد سقوط کرده است به طوری که اصلاً مکالمات کابین خلبان قابل بازسازی نیست.تنها با سر هم کردن نوار مکالمات خلبان معلوم می‌شود که آخرین مکالمه ضبط شده خلبان توپولف، گفتن «یا حسین» بوده است.(1)

 

وزیر راه و ترابری حتی زمانی که دومین تیم کارشناسی از ایران به روسیه رفت و دست خالی برگشت، گفت: من نه سر پیاز بودم نه ته پیاز، هواپیما را نه خریده ام و نه مجوز خرید داده ام! (2)

 

معاون وزیر راه که مسئول کمیته بررسی سانحه سقوط توپولف کاسپین بود نیز تحت فشار افکار عمومی در روزهای پایانی سال گذشته بالاخره مهر سکوت را شکست و علت این سانحه را بر اساس نظر کارشناسان ایرانی، ایراد در کمپرسور موتور شماره یک این هواپیما اعلام کرد و گفت که نتایج بررسی‌ها و آزمایش‌های کمیسیون بررسی سانحه هواپیمایی ایران به سازمان هواپیمایی روسیه ارسال شده، اما هنوز روسیه نتایج کارشناسان ایران را تأیید نکرده است.

 

البته این سخنان هم علت واقعی سقوط هواپیمای کاسپین را روشن نکرد چرا که معاون وزیر راه در اظهارات ابهام برانگیزی اظهار داشت: با توجه به اینکه این گزارش و نتایج آن به ضرر روسیه و کارخانه سازنده هواپیما است، احتمال دارد روس‌ها آن را تأیید نکرده یا دلایل دیگری عنوان کنند تا کمیسیون بررسی سانحه ایران را قانع کند.

 

ماهها گذشت تا اعتراض نمایندگان مجلس نسبت به مشخص نشدن علت واقعی این سانحه وزیر راه را به مجلس کشاند، اما پاسخ آقای وزیر در صحن مجلس، نمایندگان معترض را قانع نکرد.

 

وزیر راه در آخرین دفاعیات خود به مجلسیان که موجب ابهام صد چندان علت سقوط هواپیمای توپولف شد، گفت: بنده به عنوان وزیر نمی‌توانم همه چیز را در این صحن مقدس مطرح کنم، چرا که باعث تشویش اذهان عمومی می‌شود!

 

اینک با گذشت یک سال از آن واقعه اسفبار نه فقط روسها پاسخ بررسی جعبه سیاه هواپیما را اعلام نکرده‌اند، بلکه مقامات وزارت راه و ترابری نیز حاضر به پاسخگویی رسانه‌های گروهی در این مورد نیستند و دلایل این وزارتخانه برای توجیه حادثه مذکور روز به روز بر شدت ابهام ماجرا می‌افزاید.

 

سئوال اینجاست که آیا واقعاَ جعبه سیاه هواپیمای توپولف کاسپین برای روشن شدن علت سقوط به کشور سازنده ارسال شده است؟ اگر چنین است پس چرا روسها تا کنون هیچ اظهار نظری در این مورد نکرده‌اند؟ آیا براساس قوانین بین‌المللی در بخش هوایی، روسیه با گذشت یکسال از آن سانحه می‌تواند از ادای توضیح در این مورد طفره برود؟ چرا تاکنون وزارت راه و ترابری و سایر نهاد‌های مسئول نسبت به شکایت از روسیه و کمپانی سازنده هواپیما در سازمان بین‌المللی هواپیمایی (ایکائو ) بابت بی توجهی به این ماجرا و نادیده گرفتن حقوق مردم ایران شکایت نکرده‌اند؟ اگر پاسخ احتمالی روسها به علت سقوط توپولف کاسپین خلاف ادعای مسئولان راه و ترابری را اثبات کند، کدام مرجع نسبت به حقانیت ادعای‌های ارائه شده قضاوت خواهد کرد و مسئولان ما تا چه‌اندازه آماده پذیرش نظرات این نهاد قضاوتی هستند؟ علت واقعی سقوط توپولف کاسپین چیست که وزیر راه و ترابری از بیان آن حتی در خانه ملت به بهانه تشویش اذهان عمومی خودداری می‌کند؟ اگر این موضوع تا این حد امنیتی است، چرا کمیسیون امنیت ملی برای جلوگیری از تکرار آن وارد عمل نمی‌شود؟ چرا شرکت هواپیمایی کاسپین که هنوز برائت آن در ماجرای سانحه مذکور اثبات نشده بدون کوچکترین اخطار یا تنبیه به فعالیت خود ادامه می‌دهد؟ این اتفاق ناگوار در هرکشور دیگری رخ می‌داد دست کم معاونان وزیر در حوزه مربوطه از سمت خود استعفا می‌دادند. چرا در کشور ما همچنان از مدیرانی که در دوره مسئولیت آنها حوادث بزرگ انسانی رخ می‌دهد، حمایت می‌شود؟ آیا با وجود سقوط دهها فروند هواپیمای توپولف در آسمان ایران ظرف سالهای گذشته هنوز زمان جلوگیری از پرواز این نوع هواپیما در ناوگان هوایی ما فرا نرسیده است؟ اختلاف نظر مسئولان حوزه حمل و نقل نسبت به غیر‌ایمن بودن پروازهای مذکور ولزوم جمع آوری سریع این نوع هواپیما در شبکه حمل و نقل هوایی ایران چه موقع به پایان می‌رسد؟ توپولف کاسپین دهمین سانحه هواپیما از این نوع در ایران بود. چند فروند دیگر از مجموع 43 توپولف باقیمانده در ناوگان هوایی ما باید سقوط کند تا موافقان خرید یا اجاره این نوع هواپیما را در بخش حمل و نقل کشور نسبت به غیر‌ایمن بودن آن متقاعد سازد؟

 

.....   و حرف آخر اینکه وسعت یک حادثه در بخش حمل و نقل ما چه‌اندازه باید باشد تا مسئولان وزارت راه و ترابری را به عذرخواهی از مردم بابت قصور در مدیریت خود مجاب سازد؟

 

 

منابع:

 

1- شبکه خبر آنلاین، 8 دی 1388، کد مطلب 33095

2- خبرگزاری دانشجویان ایران ( ایسنا ) 20/10/1388، ساعت 9:12:41، کد خبر 09252ـ8810

 

 نوشته : کامران نرجه

این یادداشت به مناسبت نخستین سالگرد سقوط هواپیمای توپولف در صفحه13 روزنامه اطلاعات 24 تیر 1389 درج شده است


 
درایت های ارتباطی رئیس پارلمان بخش خصوصی
ساعت ٤:٢٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٦ تیر ۱۳۸٩ : توسط : کامران نرجه

دکتر محمد نهاوندیان رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران که در حقیقت ریاست پارلمان فعالان بخش خصوصی کشور را به عهده دارد علاوه بر آن که یک دیپلمات قوی و نظریه پرداز اقتصادی است ، تبحر ویژه ای در ارتباطات عمومی و علی الخصوص روابط رسانه ای دارد .

وی در دومین نشست فصلی خود  با خبرنگاران رسانه های گروهی که امروز با هدف بررسی مشکلات ارتباطی اتاق بازرگانی برگزار شد ، با درایت و هوشیاری خاصی فضای نسبتا نا آرام ارتباطی این نهاد را در ماههای اخیر سالم سازی کرد و از التهابات آن کاست .

 نهاوندیان در این نشست کوشید تا با دقت و هوشیاری به سخنان خبرنگاران توجه کند و نشان داد برخلاف آنچه که از سوی برخی مطبوعات تبلیغ شده ، هرگز مترصد مقاومت در برابر انتقادهای خبرنگاران نیست .

تایید و همراهی با خبرنگاران و در مواردی صدور دستور سریع برای رفع مشکلات ارتباطی از نکات ویژه مدیریتی نهاوندیان در این نشست بود  که سبب شد نگرش بسیاری از منتقدان خود را در حوزه ارتباطات رسانه ای تغییر دهد .

وی حتی از کنار سئوالات انحرافی برخی خبرنگاران برای به تقابل کشیدن اعضای اتاق بازرگانی تهران با هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران به نرمی عبور کرد و انتقادهای مطرح شده را قابل بررسی دانست .

شاید مناسب ترین پاسخ به سئوال خبرنگاری که قصد داشت هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران را در مقابل اتاق های مشترک و شوراهای تجاری وابسته قرار دهد همان پاسخی بود که نهاوندیان داد .

وی با اظهار بی اطلاعی از هرگونه محدودیت انتشار اخبار اتاقهای مذکور در نشریه تخصصی اتاق بازرگانی گفت  : کمبودهای ارتباطی برخی از اتاقهای مشترک ناشی از محدودیت امکانات آنهاست که البته اتاق بازرگانی ایران نهایت همکاری را با آنها دارد و حتی به برخی از آنها که توانایی استقلال جغرافیایی ندارند در ساختمان شمالی اتاق بازرگانی دفتر و محل استقرار داده است .

نهاوندیان در نشست امروز بازیگر شطرنجی بود که یک حرکت اشتباه می توانست او را تا مرز کیش و مات در آستانه انتخابات اتاق های بازرگانی کشور پیش ببرد ولی هوشمندی و درایت او در نحوه تعامل صمیمانه با خبرنگاران و همراهی با نظرات آنان ثابت کرد از تخصص بالایی در مدیریت بحران و عبور از موانع ارتباطی برخوردار است .

به عنوان یک مدرس رشته روابط عمومی و خبرنگار اقتصادی ، رفتار امروز نهاوندیان با خبرنگاران و نوع تعامل او با آنها را یک پیروزی جدید برای هیات رئیسه اتاق بازرگانی ایران ارزیابی می کنم


 
خالی بندی های وزارت راه صدای مجلس را هم درآورد
ساعت ٤:۱٤ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ۱٦ تیر ۱۳۸٩ : توسط : کامران نرجه

وزارت راه و ترابری که از وعده های توخالی آن بارها در این وبلاگ نامبرده شده است ، این بار وعده انجام نشدنی داد که صدای مجلس را هم در آورد .

به گزارش خبرگزاری مهر مصطفی کواکبیان نماینده مردم سمنان در جلسه علنی امروز  در تذکری خطاب به وزیر راه و ترابری اظهار داشت: وزیر راه تاکنون 8 بار وعده داده است که کلنگ آزاد راه تهران-مشهد را بر زمین خواهد زد و آخرین بار نیز در تلویزیون اعلام کرد که ولادت حضرت‌علی (ع) این کار را انجام خواهند داد، اما متأسفانه انجام نشد.

وی افزود: روز گذشته 60 نفر از نمایندگان استان‌های تهران، خراسان و سمنان متنی را امضاء کردند که امیدوارم آقای رئیس‌ جمهور به این موضوع توجه کند و کلنگ این آزاد راه را هر چه سریعتر بر زمین بزند.

 


 
.... و باز هم تاخیر مجدد در راه اندازی آزادراه تهران - پردیس
ساعت ۱۱:۳۱ ‎ق.ظ روز جمعه ۱۱ تیر ۱۳۸٩ : توسط : کامران نرجه

خدا آن کسی که به وزارت راه پیشنهاد ساخت  آزاد راه تهران - پردیس را داد ، سوسک کند . این وزارتخانه هرچه از دست منتقدان خود می کشد ، بخاطر همین آزادراه تهران- پردیس است .

آزاد راه ٢٢ کیلومتری که از سالها پیش تا کنون قرار است راه اندازی شود ولی هر دفعه که وزیر محترم راه و ترابری در مقابل خبرنگاران وعده بازگشایی آن را می دهد ، یک حادثه ناگهانی یا یک اتفاق پیش پا افتاده مهندسی  و یا یک اختلاف محاسبه در طراحی اولیه سبب ریزش تونل یا دیوارهای جانبی این آزادراه می شود .

این دفعه نیز برای پنجمین مرتبه وعده راه اندازی این آزاد راه که قرار بود در اوایل تابستان امسال باشد ، تحقق نیافت و به تاخیر افتاد .

معاون ساخت و توسعه آزادراههای کشور دیروز دلیل تاخیر در بهره برداری مجدد از آزادراه تهران - پردیس را "وجود معارضین نظامی" اعلام کرد.

مسعود رهنما در گفتگو با خبرگزاری مهر در خصوص علت تاخیر در بهره برداری مجدد از آزاد راه تهران - پردیس گفت: این آزاد راه 2 معارض داشت که در حال حاضر یکی از آنها برطرف شده اما معارض دیگر که از نیروهای مسلح (یکی از پادگانهای ارتش) است علی رغم تفاهم نامه امضا شده، هنوز تملک اراضی(مناطق) مورد نیاز برای ساخت آزاد راه را انتقال نداده است.

وی با بیان اینکه این ارگان علت تاخیر در انتقال زمین برای تکمیل آزادراه را مستلزم انجام تشریفات و مقدمات اداری داخلی خود عنوان می کند، اظهار داشت: تا زمانی که این قسمت تحویل نشده و پل آن ساخته نشود عملا امکان بهره برداری از آزاد راه وجود نخواهد داشت.

خوانندگان علاقمند دنبال کردن این داستان، نگران نباشند زیرا ادامه این سریال را تا سالها در همین وبلاگ مطالعه خواهند کرد .